Ignacio Hormazábal Aguayok, Haur eta Gazteen Jarduera Fisikoaren Unitateko doktoratu aurreko ikertzaileak, Nafarroako Unibertsitate Publikotik egindako doktore tesia irakurriko du, 2025eko maiatzaren 16an, ostirala. Ekitaldia 10:00etan hasiko da, Navarrabiomedeko Ekitaldi Aretoan. Doktoretza-lana “Impact of an mHealth and tailored physical activity contexion on the management and outcomes of children and recients with type 1 diabetes mellitus: a comprehensive approach to incidence, usability, and hypoglycaemia risk” izenekoa, Navarrabiomed-en egin da,  Navarrabiomed-en egin da, Antonio García Hermoso, Haur eta gazteen Jarduera Fisikoaren Unitateko ikertzaile nagusia eta NUPeko irakasle titularra eta Dra Yasmin Ezzatvar, Valentziako Unibertsitateko doktore laguntzailearen zuzendaritzapean. 
 

Egindako ikerketa

Doktoretza-tesi honek ebidentzia nabarmena hiru ardatz nagusiren inguruan sortu du: (1) 1 motako diabetesak pediatriako populazioan duen eragin orokorra; (2) jarduera fisikoaren ereduen eta gaueko hipogluzemien agerpenaren arteko erlazioa; eta (3) indar-entrenamenduan oinarritutako esku-hartze digital baten erabilgarritasunaren garapena eta analisia, Diactive-1 aplikazio mugikorraren bidez inplementatua.

Lehenik eta behin, 1 motako diabetesak 55 herrialdetako haur eta nerabeetan duen eragin globalari buruzko datu eguneratuak bildu ziren, eta horrek aukera ematen du arazoaren neurria nazioarte mailan neurtzeko eta populazio horretan esku-hartze espezifikoen beharra justifikatzeko.

Bigarrenik, ikusi zen jarduera fisiko ertainetik gogorrera bitarteko maila handiak, eta bereziki jarduera bizikoak, gaueko hipogluzemiak izateko arrisku handiagoarekin lotzen direla. Arrisku hori bereziki handia izan zen ariketa fisiko gogorra egiten zuten eta 1,04 unitate/kg/egun baino intsulina-dosi handiagoa zuten pazienteetan. Aurkikuntza horiek ariketa fisikoaren gomendioak paziente bakoitzaren testuinguru terapeutikoaren arabera indibidualizatzeko beharra indartzen dute.

Era berean, Diactive-1 aplikazio mugikorraren inguruan egituratutako esku-hartze protokolo bat garatu zen, 1 motako diabetesa duten haur eta nerabeek indarra erabiltzeko agindu progresibo eta pertsonalizatuan oinarritua. Protokolo hori oinarri gisa erabili da Diactive-1 saiakuntza klinikoa ezartzeko. Haren helburua da ebaluatzea esku-hartzearen segurtasuna, onargarritasuna eta eraginkortasuna adierazle giltzarrietan, hala nola intsulina-dosi totalaren murrizketan, muskulu-indarraren igoeran, gorputz-konposizioaren hobekuntzan eta zenbait osasun-biomarkatzaileren optimizazioan.

Azkenik, aplikazioaren erabilgarritasuna ebaluatu zen uMARS galdetegi baliozkotuaren bidez, eta puntuazio orokor altua lortu zen, adinaren, sexuaren edo ezaugarri klinikoen araberako alde nabarmenik gabe. Emaitza horiek 1 motako diabetesa duten pediatria-profiletan aplikatzeko aukera bermatzen dute, eta tratamendu klinikoan laguntzeko mHealth tresnak erabiltzea bermatzen dute.
 

Finantziazioa eta emaitzen hedapena

Doktoregoko hiru urteetan, Ignacio Hormazábal Aguayok Santander-UPNA 2021-2022 doktorego aurreko laguntzak jaso ditu, bai eta Nafarroako Unibertsitate Publikoaren 2023ko doktoratu aurreko mugikortasunerako laguntza bat ere. Laguntza horren barruan, ikerketa-egonaldi bat egin zuen Institute of Exercise and Rehabilitation Sciences, Txileko Sciences Unibertsitatean (Universidad Andrés Bello (UNAB) Santiagon.

Egindako ikerketaren emaitzen arabera, lau argitalpen zientifiko argitaratu dira gai hauei buruz: Diabetes/Metabolism Research and Reviews; The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism; Frontiers in Endocrinology eta mHealth. Gainera, ahozko komunikazio baten eta hiru zientzia-posterren bidez ezagutzera eman dira estatuko eta nazioarteko kongresuetan.