• Navarrabiomedek emandako dirulaguntzak "mINT Programa" izeneko deialdiaren lehen edizioaren parte dira, ospitaleko zortzi zerbitzutan proiektuak martxan jartzeko aukera ematen duena

Nafarroako Unibertsitate Ospitaleko (NOU) hamar profesionalek jaso dute Navarrabiomedeko mikroINTENTSIFIKAZIOEN (mINT) Programa – Miguel Servet Fundazioa. Ekimenak hamar ikerketa-proiektu garatzea errazten du NOUeko zortzi zerbitzutan (Endokrinologia, Geriatria, Barne Medikuntza, Pneumologia, Neurologia, Onkologia, Pediatria eta Larrialdiak), pertsona bakoitzaren lan-denboraren %20 urtebetez liberatuz eta bere lanpostua beteko dela bermatuz.

Osasun departamentuak etengabe egiten du lan Navarrabiomed – Miguel Servet Fundazioarekin batera, ikerketa-jarduera publikoa bultzatzeko. Premisa horrekin sortu zen mINT programa, profesionalek beren lanaldiaren barruan ikerketa klinikoa gara dezaten, Osasunbidea-Nafarroako Osasun Zerbitzuan ikerkuntza-kultura bat ezartzeko.

Programa hau beste intentsifikazio-deialdi batzuetatik bereizten duena zera da: osasun-profesionalek beren eguneroko praktikatik denbora ematea beren lan-inguruneetan ikerketa klinikoa egiten. Gune hori, ikertzeko pizgarria izateaz gain, ospitaleetako eta Lehen Mailako Arretako zerbitzu kliniko gehiagotan ikerketa-proiektuak martxan jartzeko aukera ematen du.

Nafarroako osasun zentroak ahalegin handia egiten ari dira jarduera antolatu ahal izateko, ikerketa ahalbidetzeko, laguntza lanean ahalik eta gutxien eraginez. Horrela, programak ezagutza handitzen eta erabakiak hobeto hartzen laguntzen du, eta, beraz, eragin zuzena du Nafarroako herritarren osasunean. 

Ikerketa finantzatuak

• Bernardo Abel Cedeño Veloz Geriatria zerbitzuko medikuak odoleko biomarkatzaileek arrisku handiko paziente geriatrikoetan hausturak aurreikusteko duten eraginkortasuna ebaluatuko du, sarkopenia, hauskortasuna eta polifarmaziarekin duten interakzioa ikertzeaz gain. Behaketa-kohortearen azterketa horretan, 75 urtetik gorako 168 paziente sartuko dira, 2025etik 2026ra bitartean erreklutatuak, eta 2027ra arteko jarraipena izango dute, ebaluazio klinikoen, odol-ateratzeen eta analisi dentsitometrikoen bidez.
   
• Cristina Ciorba Ciorba, Pneumologiako Zerbitzuko fakultatiboak, zenbait ikerketatan lan egingo du, BGBK, Obesitatearen Hipoaireztapen Sindromea (SHO) eta gaixotasun neuromuskularrak dituzten pazienteen arnas gutxiegitasun kronikoaren diagnostikoan eta tratamenduan hobekuntzak lortzeko.

• Joao Luis Modesto Dos Santos- ek, Barne Medikuntzako Zerbitzuko fakultatiboak, TROMBODOM: Arrisku tronboenbolikoaren ebaluazioa egingo du patologia medikoagatik etxean ospitaleratuta dagoen eta ohiko solairuan dagoen pazientean. Ikerketak emaitza berritzaileak lortu nahi ditu jarduera fisikoaren alorrean eta zainetako gaixotasun tronboenbolikoaren prebentzioan, etxeko ospitalizazio-unitateetan ingresatutako paziente medikoarengan eta pluripatologikoarengan. Etxeko ospitalizazio-ingurunean azelometria bidezko mugikortasunari buruzko datu objektiboak lortu dituen lehen ikerketa da, bai eta azaleratzen ari den ingurune horretan tronbosia prebenitzeko eskala tradizionalak balioztatu dituena ere.

• Joaquín de Carlos Artajo, Endokrinologian aditua da, eta DIABYUDA sistemaren garapenaren buru izango da. DIABYUDA erabaki klinikoak hartzeko laguntza-sistema berritzaile bat da, 2 motako diabetesa eta hari lotutako gaixotasunak tratatzeko. Plataforma horrek onura hirukoitza eskaintzen du: profesional sanitarioari laguntzen dio tratamenduak aukeratzen eta doitzen, pazienteari kontrol metabolikoa hobetzen duten elikadura- eta ariketa-planak proposatzen dizkio, eta osasun-sistemako baliabideen erabilera optimizatzen du, deribazioak lehenetsiz eta terapia kostuefektiboagoak sustatuz. Gainera, datuak analizatzeko funtzioak ditu, ikerketa klinikoan eta zainketen etengabeko hobekuntzan aurrera egiteko aukera ematen dutenak.

• Iván Méndez López, Barne Medikuntzako fakultatiboak, gaixotasun arraroen eta minoritarioen eta gaixotasun autoimmune sistemikoen alorrean egiten du ikerketa- eta berrikuntza-jarduera, giza mikrobiotarekin duen erlazioan.
   
• Josune Hualde Olascoaga-k, Pediatria zerbitzuko fakultatiboak, Navarrabiomedeko NAGENPediatrics proiektuan hasitako pediatriako medikuntza genomikoaren estrategiarekin jarraituko du. NOUko Genetika eta Pediatria zerbitzuen arteko asistentzia-zirkuituak zabaldu eta hobetzea ahalbidetuko du. Gainera, pediatriako zerbitzu-zorroaren berrikuntza eta zabalkuntza bultzatuko ditu, bai eta taldea prestatzeko eta gaitzeko ekintzak garatzea ere.
   
• María Herrera Isasi-k, Neurologia Zerbitzuko fakultatiboak, iktusa izan duten pazienteen biopsia likidoaren prozedura erabiliko du iktusaren ondorengo narriadura kognitiboaren biomarkatzaile klinikoak, biologikoak eta epigenetikoak identifikatzeko. Gainera, proiektu honetan narriadura kognitibo horrek eguneroko bizitzan duen eragina eta kaltetutako pertsonen bizi-kalitatea aztertuko dira. Lortzen diren emaitza guztiak Carlos III.a Osasun Institutuaren garun-hodietako gaixotasunen sarean (RICORS) integratuko dira.
   
• Nerea Berrade Flamarique-k, Larrialdietako Zerbitzuko fakultatiboak, bakterio-pneumonia ez-larriaren susmoa duten 200 pazienteren behaketa-azterketa bat egingo du, ohiko proba erradiografikoekin alderatuta, ekografia kliniko pleuropulmonarra baliozkotzeko.
   
• Paola Anna Jablonskak, Onkologia Erradioterapikoko fakultatiboak, bi azterketa egingo ditu paziente onkologikoetan: horietako bat translazionala izango da, eta kirurgiarako hautagai diren garuneko metastasia duten pazienteetan egingo da. Beste ikerketak,
   
• Patricia Aznar Gómez-k, Neurologia Zerbitzuko fakultatiboak, ikerketa epidemiologiko bat jarriko du martxan, exoeskeleto aktiboak martxan duen eraginkortasunari eta Esklerosi Anizkoitza duten pazienteen funtzionaltasunari buruzko ikerketan aurrera egiteko oinarriak ezartzeko..